Op vrijdagavond is het druk in Dorpshuis d’Ouwe Kerke in Retranchement. Om zes uur beginnen de jongste blazers, daarna schuift het jeugdorkest aan en vanaf kwart voor acht vult de brassband de zaal tot bijna tien uur. De Christelijke Muziekvereniging Excelsior Cadzand maakt al sinds 1894 muziek en telt een kleine vijftig muzikanten uit heel West-Zeeuws-Vlaanderen.
Begonnen op papieren instrumenten
Rond 1890 maakte een groepje jonge mannen op een zendingsfeest in Cadzand muziek op instrumenten van papier, die het niet lang uithielden. Muziek lag toen ook gevoelig in het dorp: veel ouders vonden het te werelds. Wouter de Smidt (1838-1920) zag dat anders. Volgens hem zou een muziekgezelschap de kerkgemeente net sterker maken. Op 4 maart 1894 richtte hij met zes anderen het Christelijk Muziekgezelschap Excelsior op. De naam betekent ‘steeds hoger’.
Geld en instrumenten waren er niet. De eerste dirigent, L. van Rie uit Sluis, gaf les op geleende instrumenten. Het eerste concert volgde in 1896, en dan nog in België: de burgemeester wilde de muziek niet in het dorp. De muzikanten trokken dus een kilometer verder, net over de grens bij Retranchement. In de notulen van 1903 staat een klacht over het vervoer: “Blijft het zo doorgaan, dan kan je op de meeste instrumenten niet anders geluid maken dan dat van een blazende geit.”

Een ‘dikke’ brassband
Na bijna honderd jaar in Cadzand vond de vereniging een thuis in Retranchement, het dorp waar deze zomer de molenkast van zijn standerd werd getild. In 2008 werd het korps een brassband. Een gewone brassband telt 28 muzikanten, Excelsior heeft er 36. Sinds 2022 staat Stephen Biebuyck ervoor, een dirigent uit Kortrijk. Frans van Gorsel leidt jeugdorkest IJgenweis, dat in 2002 begon als jeugdkorps en in 2011 een eerste prijs haalde op het Europees Muziekfestival voor de Jeugd in Neerpelt. Dit voorjaar kwam startersorkest De Notenkrakers terug, met op 17 mei een eerste concert in Oostburg.
Het repertoire gaat van marsen en koralen tot popmuziek, verspreid over een vijftiental optredens per jaar: kerkdiensten, concerten in het Ledeltheater en samenwerkingen met koren. Op Nationale Ouderdag, 4 oktober, speelde de brassband in woonzorgcentrum De Stelle in Oostburg. In december vorig jaar trokken Excelsior en IJgenweis een weekend naar Brugge en speelden ze kerstliedjes aan de Dijver, voor honderden voorbijgangers. Met muziekdocent Patrick Geerts geeft de vereniging ook lessen op basisscholen, zoals de Kustschool in Cadzand.

Een muzikale reis in Oostburg
Op zaterdag 7 november staan de drie orkesten samen in het Ledeltheater in Oostburg met het najaarsconcert ‘Ter land, ter zee en in de lucht’, het jaarthema van 2026. In het verhaal trekt de vereniging naar een muziekwedstrijd in het buitenland, en reist Beer Bas voor het eerst buiten Zeeuws-Vlaanderen. Het concert begint om 19.30 uur. Een kaart kost 12 euro, kinderen tot en met 12 jaar mogen gratis binnen. Op kerstavond, donderdag 24 december, begeleidt de brassband om 19.30 uur zoals elk jaar de dienst in de Mariakerk van Cadzand.

Praktisch: de repetities zijn elke vrijdag in Dorpshuis d’Ouwe Kerke aan de Dorpsstraat in Retranchement. Wie al een blaas- of slaginstrument bespeelt, mag volgens de vereniging eens komen kijken of meespelen. Ook volwassenen die een instrument willen leren, krijgen er advies. Contact via secretariaat@excelsiorcadzand.nl, meer op excelsiorcadzand.nl.
Kort gevraagd
Wanneer speelt Excelsior Cadzand in het Ledeltheater?
Op zaterdag 7 november om 19.30 uur in het Ledeltheater in Oostburg. Startersorkest De Notenkrakers, jeugdorkest IJgenweis en de brassband brengen samen het concert ‘Ter land, ter zee en in de lucht’. Een kaart kost 12 euro, kinderen tot en met 12 jaar zijn gratis.
Waar en wanneer repeteert de muziekvereniging?
Elke vrijdagavond in Dorpshuis d’Ouwe Kerke aan de Dorpsstraat in Retranchement. De Notenkrakers beginnen om 18 uur, IJgenweis volgt om 18.30 uur en de brassband repeteert van 19.45 tot 21.45 uur. Wie wil kijken of meespelen, is er welkom.
Hoe word je lid van Excelsior Cadzand?
Wie een blaas- of slaginstrument bespeelt, neemt contact op met een bestuurslid of komt langs op een repetitie. Wie nog moet leren spelen, kan bij de vereniging terecht voor advies over een leraar of een instrument. Het secretariaat is bereikbaar via secretariaat@excelsiorcadzand.nl.
Meer nieuws uit Sluis? Volg Lokaal Nieuws Sluis op Facebook.


