In 1896 verschenen de eerste villa’s in de kale duinen van Westende. De Brusselse senator en bankier Edouard Otlet bouwde er een nieuwe badplaats uit, los van het kerkdorp Westende en ver van de bebouwing van Middelkerke.
Otlet had in 1887 al 64 hectare duingrond gekocht van de Société anonyme des bains et des dunes de Middelkerke et Westende. Eerst gebruikte hij het gebied als jachtterrein. In 1894 koos hij voor een exclusief vakantieoord. Het terrein lag geïsoleerd, op het grondgebied van zowel Westende als Middelkerke. Beide gemeenten horen vandaag bij de fusiegemeente Middelkerke.
La Westendaise en een lastenboek
In 1898 richtte Otlet met zes familieleden de naamloze vennootschap La Westendaise op. Datzelfde jaar kwam er een eerste bakstenen zeedijk van 354 meter. De Franse architect Alban Chambon, die in Oostende het casino had verbouwd en het Koninklijk Theater had ontworpen, tekende het Westend’Hôtel en een strak rasterplan met rechthoekige blokken. Toen de relatie met Otlet verslechterde, voltooide Octave Van Rysselberghe het plan in 1903.
Bij iedere grondverkoop hoorde een lastenboek, het cahier des charges. Kandidaat-bouwers moesten strenge architecturale regels volgen. Zo kreeg de badplaats een rechtlijnig centrum en een groenere rand met cottages en gebogen straten. Westende-Bad mikte op een internationaal cliënteel, met een groot hotel en sportterreinen als middelpunt.
Van duin tot elitaire badplaats
In 1903 werd de elektrische tram van Oostende via Middelkerke-Bad verlengd tot Westende-Bad. Op de vooravond van de Eerste Wereldoorlog telde Westende-Bad ongeveer 250 villa’s, twee grote hotels, een kapel, tennisvelden en een reddingsdienst. Het oostelijke deel op Middelkerks grondgebied groeide vanaf 1907 snel, onder meer met het Grand Hôtel Belle Vue van Van Rysselberghe.
De oorlog veegde die belle-époquebadplaats zo goed als weg. Bijna alle woningen werden vernield. Alleen het Belle Vue-hotel bleef dankzij zijn betonconstructie deels overeind. De wederopbouw van de jaren 1920 volgde grotendeels het vooroorlogse plan met cottage-inslag.
De cottages uit die jaren rond de Sint-Theresiakapel, tussen de Henri Jasparlaan en de Duinenlaan, zijn sinds 1996 beschermd als dorpsgezicht Westende-Bad.
