Oostende werkt met scholen, politie en CLB’s aan een brede aanpak van schooluitval, grensoverschrijdend gedrag en jongerencriminaliteit. Tijdens de raadsvergadering vielen vooral de cijfers op: bij een overleg werden 47 definitief uitgesloten leerlingen gemeld en volgens de aangehaalde Oostendse cijfers verlaat ruim één op vijf jongeren de school zonder kwalificatie.
Oostendse secundaire scholen trekken aan de alarmbel. Ze zien een grotere groep leerlingen die afspraken en schoolregels niet volgt, minder respect toont voor het schoolteam en op jongere leeftijd in moeilijkheden komt. Het stadsbestuur heeft daarom samen met het onderwijsveld een plan secundair onderwijs uitgewerkt met 43 acties.
De vraag om hulp kwam volgens de toelichting tijdens de raadsvergadering vooral uit scholen met arbeidsmarktgerichte en dubbele finaliteit. Ook vanuit andere secundaire scholen kwamen gelijkaardige signalen.
Voor leerlingen, ouders en leerkrachten moet het plan vooral merkbaar worden op school zelf. Oostende wil sneller reageren op problemen, schooluitval voorkomen en scholen sterker laten samenwerken.
47 definitieve uitsluitingen bij een overlegmoment
Tijdens de raadsvergadering werd verwezen naar cijfers die binnen het lokaal overlegplatform werden besproken. Op een overleg van 4 mei waren 47 leerlingen definitief uitgesloten.
Vooral de leeftijd van die leerlingen valt op. Van de 47 zaten er 15 in de eerste graad en 30 in de tweede graad. Slechts één leerling zat in de derde graad en één in OKAN.
Scholen geven volgens de stad ook aan dat problemen zich op jongere leeftijd beginnen voor te doen. Precies daarom wordt binnen de werking van de brugfiguren voortaan sterker gekeken naar de eerste en tweede graad.
Ook ouders moeten daarbij meer betrokken worden. Vanuit de scholen kwam het signaal dat die band soms ontbreekt, terwijl de overgang van het lager naar het secundair onderwijs voor veel jongeren een moeilijk moment kan zijn.
Ruim één op vijf verlaat school zonder kwalificatie
Een tweede cijfer dat tijdens de raadsvergadering naar voren kwam, is de ongekwalificeerde uitstroom.
Volgens de cijfers waarover de stad beschikt, verlaat 21,1 procent van de Oostendse leerlingen de school zonder kwalificatie. Dat is ongeveer één op vijf.
De stad erkent dat Oostende daarmee niet goed scoort. Tegelijk werd tijdens de raadsvergadering benadrukt dat schooluitval een complex probleem is en ook elders in Vlaanderen voorkomt.
Voor de scholen is vooral belangrijk dat ze het contact met jongeren niet verliezen. Net daarover kwamen volgens de toelichting de voorbije jaren steeds meer signalen.
Van 36 naar 43 acties
Het actieplan begon met drie strategische doelstellingen, negen operationele doelstellingen en 36 acties. Na overleg met schooldirecties, CLB-medewerkers, leerlingenbegeleiders, politie en andere partners werd het uitgebreid tot 43 acties.
Ongeveer 36 daarvan bestaan al. Een zevental acties is nieuw en moet tijdens de looptijd van het plan verder worden uitgewerkt.
De drie grote doelstellingen zijn duidelijk: overlast, grensoverschrijdend gedrag en criminaliteit aanpakken, schooluitval voorkomen en de Oostendse secundaire scholen sterker met elkaar verbinden.
Daarbij gaat het onder meer over een duidelijk aanspreekpunt bij de politie, ondersteuning bij het uitwerken van een drugbeleid op school, acties rond positief uitgaan, spijbelen, betaalbaar onderwijs en samenwerking tussen leerlingenbegeleiders.
Ook de brugfiguren in het secundair onderwijs krijgen een plaats in het plan secundair onderwijs.
Weerbaarheid en NAFT-trajecten eerst aan de beurt
De stad en de scholen hebben intussen al eerste prioriteiten gekozen. Zo wordt gewerkt aan weerbaarheidstrainingen voor jongeren en leerkrachten.
Ook de NAFT-trajecten krijgen bijzondere aandacht. Die trajecten zijn bedoeld voor jongeren bij wie het gewone schooltraject tijdelijk vastloopt of dreigt vast te lopen.
Voor die werking wordt een overheidsopdracht voorbereid. De dossiers moeten in september verder worden afgewerkt met de dienst overheidsopdrachten.
De bedoeling is om tegen januari 2027 met de nieuwe regeling te kunnen starten.
Tijdens de raadsvergadering kwam daar bezorgdheid over. Een raadslid waarschuwde dat er geen periode mag ontstaan waarin scholen tijdelijk zonder NAFT-aanbod vallen.
De stadsdiensten erkenden dat risico. Als de nieuwe opdracht niet tijdig klaar raakt, wil Oostende een overgangsregeling voorzien zodat scholen niet maanden zonder ondersteuning zitten.
Stad wil resultaten beter meten
Raadsleden vroegen tijdens de raadsvergadering ook hoe Oostende zal weten of de 43 acties werkelijk iets veranderen.
Daarvoor moeten per actie indicatoren worden opgenomen. Zo wil de stad niet alleen uitvoeren, maar ook volgen of de situatie verbetert.
Het plan wordt drie keer per jaar opgevolgd. In februari worden prioriteiten gekozen, rond juni volgt een tussentijdse evaluatie en op het einde van het jaar wordt bekeken welke acties uitgevoerd zijn en waar bijsturing nodig is.
Oostende kijkt daarbij ook naar ervaringen in andere steden. Eind 2024 trok een groep directies, CLB-medewerkers en beleidsondersteuners al naar Kortrijk. Begin oktober staat een bezoek aan Antwerpen gepland.
De stad zoekt daarnaast naar mogelijkheden om de effecten van bepaalde initiatieven ook wetenschappelijk beter te meten.
Voor de Oostendse scholen begint het belangrijkste werk nu. De signalen zijn er al langer. Met de 43 acties moet de komende periode duidelijk worden of leerlingen sneller geholpen kunnen worden voordat problemen eindigen in uitsluiting of definitieve schooluitval.

