In Brugge is een eeuwenoud handschrift doorbladeren geen voorrecht meer van specialisten. De Openbare Bibliotheek Brugge heeft ruim 1.600 manuscripten en oude drukken online gezet, zodat Bruggelingen, heemkundigen en studenten de pagina’s nu zelf digitaal kunnen raadplegen.
Wie de catalogus opent, vindt er onder meer de oudste Brugse krant uit 1637 en het dagboek van middeleeuwer Galbert van Brugge. Een groot deel van die stukken is erkend als Vlaams Topstuk. Schepen van Cultuur Nico Blontrock: “Dat honderdduizenden pagina’s nu online beschikbaar zijn verlaagt de drempel en bevordert het historisch onderzoek naar onze rijke Brugse collecties.”
Honderdduizenden pagina’s open voor Bruggelingen
In 2025 stapte de bibliotheek over op het collectiebeheersysteem Wander (beheerd door de UAntwerpen) voor handschriften, oude drukken en het Guido Gezellearchief. Daardoor kunnen collecties gedetailleerder worden beschreven en zijn afbeeldingen van elke pagina online beschikbaar.
Alles blijft vindbaar via de algemene catalogus op brugge.bibliotheek.be. Wie een manuscript, oude druk of een item uit het Gezellearchief zoekt, wordt automatisch naar de erfgoedcatalogi geleid, met ruimere informatie en beelden. Zoeken kan ook rechtstreeks via brugge.bibliotheek.be/erfgoed.
De beelden verschijnen via IIIF, een open standaard die archieven en musea gebruiken om digitale collecties te delen. De bibliotheek werkt daar al langer mee, onder meer via mmmonk.be, waar middeleeuwse abdijbibliotheken digitaal samenkomen. Nu volgen ook de andere erfgoedcollecties die route.
Van Galbert tot de oudste Brugse krant
Voor wie Brugse (boek)geschiedenis of genealogie uitpluist, zit er veel lokaals in de digitale beelden. Denk aan de beschrijving door Galbert van Brugge (Ms. 570) van de moord op Karel de Goede, of achttiende-eeuwse manuscripten over verdwenen funerair erfgoed (Ms. 455, 595, 607 en 631).
De incunabelen van Brugse drukker Colard Mansion stonden al eerder online; de overige oude drukken zijn nu massaal bijgekomen. Er zijn ook geïllustreerde werken over paddenstoelen, orchideeën, camellia’s en insecten. Handschriften en oude drukken zijn bovendien terug te vinden via unicat.be, de catalogus van wetenschappelijke bibliotheken in België.
De digitale collectie blijft aangroeien: elk nieuw gedigitaliseerd werk kan meteen aan de online catalogus worden toegevoegd. Eerder zette de bibliotheek al meer dan 3.000 brieven van Guido Gezelle online; deze stap verruimt die toegang tot de Brugse erfgoedcollecties verder.
