Van De Panne tot Knokke-Heist dragen eigenaars van tweede woningen bij aan de gemeentekas, maar bepalen alleen vaste inwoners wie de gemeente bestuurt.
Een petitie uit Koksijde vraagt stemrecht voor tweedeverblijvers. Het initiatief begint in één kustgemeente, maar stelt een vraag die aan de hele Belgische kust gevoelig ligt: mag een gemeente wel belastingen innen bij mensen die geen enkele stem hebben in het lokale beleid?
Voorstanders vinden dat inspraak en belastingen bij elkaar horen. Tegenstanders waarschuwen voor een systeem waarbij eigenaars van vastgoed in twee gemeenten politieke invloed krijgen. Daarmee raakt het debat aan een fundamentele keuze: telt waar iemand woont, of ook waar iemand bezit en betaalt?
Dezelfde discussie in iedere kustgemeente
Tweede verblijven maken deel uit van de dagelijkse realiteit aan de kust. Hun eigenaars betalen lokale heffingen en krijgen te maken met beslissingen over parkeren, mobiliteit, afvalophaling, veiligheid, openbare ruimte, bouwprojecten en toerisme.
Toch kunnen zij het gemeentebestuur niet mee kiezen als hun hoofdverblijfplaats elders ligt. Zij betalen dus mee, maar hebben bij de gemeenteraadsverkiezingen geen stem.
Dat zorgt voor wrevel. Sommige tweedeverblijvers voelen zich vooral welkom wanneer de belastingbrief wordt verstuurd. Wanneer grote beslissingen worden genomen, staan ze aan de zijlijn.
Maar vaste inwoners bekijken het anders. Zij wonen het hele jaar in de kustgemeente. Ze leven er ook wanneer de appartementen leegstaan, de toeristen vertrekken en de zeedijk stiller wordt. Zij voelen dagelijks de gevolgen van het beleid rond wonen, verkeer, zorg, dienstverlening en leefbaarheid.
Eén eigenaar, twee gemeentelijke stemmen?
Volwaardig stemrecht voor tweedeverblijvers roept meteen een moeilijke vraag op. Iemand die in het binnenland woont en een appartement aan zee bezit, zou dan mogelijk in twee gemeenten lokaal kunnen stemmen. Een vaste inwoner zonder tweede woning houdt het bij één stem.
Is dat een eerlijkere democratie, of krijgt vastgoedbezit dan politieke macht?
Ook de belangen kunnen botsen. Een eigenaar die vooral tijdens weekends en vakanties naar de kust komt, kan anders denken over parkeerbeleid, tweedeverblijfsbelastingen, vakantieverhuur, bouwhoogtes of maatregelen die permanente bewoning ondersteunen.
De vaste inwoner draagt de gevolgen van die keuzes iedere dag. De tweedeverblijver betaalt mee en ziet zijn eigendom beïnvloed door dezelfde beslissingen. Beide groepen hebben dus een belang, maar dat betekent nog niet automatisch dat ze hetzelfde politieke recht moeten krijgen.
Debat overstijgt Koksijde
De petitie komt uit Koksijde, maar de discussie stopt niet aan de gemeentegrens. In andere kustgemeenten wordt het voorstel eveneens besproken. In Middelkerke wordt de mogelijkheid als een interessante denkpiste bekeken, zonder dat er voorlopig een concreet initiatief volgt. Het overleg tussen de kustburgemeesters kan het onderwerp verder opentrekken.
Dat gezamenlijke debat is belangrijk. Wanneer iedere kustgemeente afzonderlijk een oplossing zoekt, dreigen verschillende regels te ontstaan voor eigenaars die zich langs dezelfde kustlijn in een vergelijkbare situatie bevinden.
Daarbovenop zijn er geregeld bezwaren en juridische procedures tegen tweedeverblijfsbelastingen. Gemeenten willen inkomsten behouden voor hun dienstverlening. Eigenaars willen begrijpen waarom ze moeten betalen en wat ze daarvoor terugkrijgen. Zolang een duidelijk antwoord uitblijft, zal de tegenstelling blijven bestaan.
Inspraak zonder volwaardig stemrecht
Er ligt nog een mogelijkheid tussen helemaal geen inspraak en een tweede stem bij de gemeenteraadsverkiezingen. Kustgemeenten kunnen officiële raden voor tweedeverblijvers oprichten. Die kunnen advies geven over belastingen, mobiliteit, toerisme en openbare ruimte.
Ook een verplichte raadpleging bij belangrijke veranderingen aan de tweedeverblijfsbelasting behoort tot de mogelijkheden. Gemeentebesturen zouden dan publiek moeten uitleggen wat ze met de opmerkingen van eigenaars doen.
Voor sommige tweedeverblijvers zal dat niet ver genoeg gaan. Adviesrecht blijft iets anders dan politieke macht. Tegelijk vermijdt zo’n regeling dat mensen door hun vastgoedbezit in meer dan één gemeente een bestuur kunnen helpen kiezen.
De kust staat daarmee voor een keuze die niet eenvoudig weg te wuiven valt: moet wie betaalt ook mogen stemmen, of blijft de lokale democratie uitsluitend in handen van wie er officieel woont?
uiteraard enkel stemrecht als men er effectief woont! Dit is trouwens over heel België zo en niet enkel aan de kust want iemand die bv. een 2de verblijf in de Ardennen heeft, zal ook geen stemrecht hebben als hij er niet gedomicilieerd is.
Een 2e verblijver die hier enkele weken per jaar woont, zou dezelfde rechten hebben als een voltijdse inwoner? Absoluut niet!
Domicilie is en blijft de basisvoorwaarde voor stemrecht.
Hier wordt weer zo’n idee gelanceerd, dat kant noch wal raakt. Er moet aan het huidige systeem niets veranderen. Dat ze ook eens werk maken om te controleren of de domicilies ook kloppen. Er zijn er hier gedomicilieerd (firmanaampjes bv.), die hier niet permanent verblijven. Als je er vast woont heb je recht van spreken (lees: stemrecht).
Il meen ook dat 2e verblijvers geen stemrecht moeten krijgen; maar anderzijds vind ik ook dat er geen rede is dat diegenen die ‘effectief’ in een gemeente wonen (voltijdse verblijvers), ook moeten financieel bijdragen aan de werking en beslissingen van de gemeente
als dat wordt toegelaten is het hek van de dam. de 2 e verblijvers denken nu al dat de gemeente van hun is. alle regels vegen ze voeten aan. vb fiets. parkeer. afval reglementen.
Interessant idee. Maar moeilijk te verwezenlijken. Iemand die meerdere eigendommen heeft bv. En praktisch gezien moet men dan op twee of meer plaatsen gaan stemmen ? Anderzijds kan het wel zijn dat tweedeverblijvers meer belang hechten aan het goed beheer van de gemeente waar ze mogelijks elk weekend komen dan waar ze wonen omwille van hun beroepsactiviteit. De oplossing ligt dus waarschijnlijk in het midden. Laat de burger die meerdere eigendommen heeft kiezen waar hij wil gaan stemmen.
Men moet een titel hebben , ook voor een krant ..
Als men het woontekort waar elke partij stond voor te schreeuwen wil aanpakken , begint men beter bij hun eigen inwoners die meerdere woningen erop nahouden in Knokke-heist hetzij fiscaal of in afwachting van een meerwaarde . Eerst de leegstaande panden of stukken grond waar reclameborden ophangen en waar niemand nog een boodschap bij heeft na PANO aanpakken .
De meeste 2de verblijvers zijn zorgzamer dan enkele inwoners alleen dragen ze de stempel van moeilijk te zijn. 2de verblijvers moeten echt wel ondergaan en hebben bijna geen rechten . Als dat maar blijft duren ! Een stemrecht ! niet slecht !