De recente ongevallen met fietsers en een bromfietser hebben heel verschillende omstandigheden. Toch moet Knokke-Heist onderzoeken of kwetsbare weggebruikers overal voldoende ruimte, zichtbaarheid en bescherming krijgen.
De veiligheid van de zwakke weggebruikers in Knokke-Heist verdient dringend een open en eerlijk debat. Drie recente voorvallen kostten één man het leven, brachten een jonge fietser in kritieke toestand en bezorgden een andere fietser lichte verwondingen. Dat zijn geen cijfers die we zomaar naast ons neer kunnen leggen.
De ongevallen gebeurden niet op dezelfde plaats en lijken ook niet dezelfde oorzaak te hebben. Dat onderscheid is belangrijk. Toch roept de opeenvolging vragen op. Niet om iemand voortijdig met de vinger te wijzen, maar om te bekijken of er lessen kunnen worden getrokken.
Drie verschillende voorvallen
In de Paul Parmentierlaan viel een 65-jarige fietser tegen de zijruit van een geparkeerde wagen. De man reed mee in een groep fietsers die van de zeedijk kwam en maakte een verkeerd manoeuvre. Hij raakte lichtgewond. De zijruit van de auto werd verbrijzeld.
Op de Sluisstraat kwam een 46-jarige bromfietser uit Aardenburg om het leven. Hij botste tijdens de nacht tegen een verkeersgeleider met daarop een verkeersbord. Er waren volgens de eerste vaststellingen geen andere voertuigen bij betrokken. Het onderzoek naar de precieze omstandigheden loopt nog.
Op de Lippenslaan werd een 20-jarige fietser aangereden toen hij vanaf het Burgemeester Frans Desmidtplein links wilde afslaan. Hij kwam onder de wagen terecht en werd in levensgevaar naar het ziekenhuis gebracht. Camerabeelden en getuigenverklaringen moeten meer duidelijkheid geven over wat er precies gebeurde.
Elk van deze dossiers staat op zichzelf. Het zou fout zijn om nu al te besluiten dat de inrichting van de weg, het gedrag van een bestuurder of een verkeerde inschatting dé oorzaak was.
Geen snelle schuldvraag, wel dringende vragen
Voor verkeersveiligheid hoeven we niet te wachten tot elk onderzoek volledig is afgerond. De gemeente en de politie kunnen nu al bekijken of de betrokken locaties bepaalde risico’s delen.
Zijn verkeersgeleiders en verkeersborden ’s nachts duidelijk genoeg zichtbaar? Zijn kruispunten helder ingericht voor fietsers die willen afslaan? Is er voldoende ruimte wanneer auto’s, fietsers en bromfietsers elkaar ontmoeten? Zijn er op basis van camerabeelden, vaststellingen en eerdere meldingen plaatsen waar dezelfde problemen terugkomen?
Dat zijn geen beschuldigingen. Het zijn normale vragen na een reeks zware voorvallen.
Bestuurlijke verantwoordelijkheid begint niet pas wanneer juridisch is vastgesteld wie een fout maakte. Ze begint bij het ernstig nemen van signalen en het controleren of verbeteringen mogelijk zijn.
Mensen moeten weten wat onderzocht wordt
De veiligheid van de zwakke weggebruikers in Knokke-Heist mag niet beperkt blijven tot een algemene boodschap dat iedereen voorzichtig moet zijn. Natuurlijk draagt iedere weggebruiker verantwoordelijkheid. Maar ook de inrichting van straten en kruispunten moet mensen helpen om veilige keuzes te maken.
Daarom zou Knokke-Heist helder moeten communiceren over wat na deze ongevallen wordt onderzocht. Niet alleen over de directe omstandigheden, maar ook over zichtbaarheid, rijlijnen, afslagbewegingen en mogelijke conflictpunten.
Wanneer blijkt dat een locatie veilig is ingericht, moet dat ook worden uitgelegd. Wanneer aanpassingen nodig zijn, mogen die niet blijven liggen tot er opnieuw iets gebeurt.
Drie voorvallen bewijzen niet dat het hele verkeer in Knokke-Heist onveilig is. Ze zijn wel ernstig genoeg om de vraag te stellen. Niets onderzoeken omdat de omstandigheden telkens anders waren, zou de verkeerde reactie zijn.
Ongevallen zullen zich altijd voordoen door onachtzaamheid en soms roekeloosheid. De enige manier om ze te vermijden is dat iedereen thuis blijft. Knokke-Heist is een schoolvoorbeeld van een gemeente waarin auto’s, (al dan niet elektrische en/of snelle) fietsen, brommertjes, moto’s, elektrische karretjes, steps, voetgangers en kinderen kris kras door mekaar rijden en lopen. Ze verplichten elkaar voorzichtig te zijn en over het algemeen respecteren ze mekaar. De paar uitzonderingen mogen de rest van de burgers niet straffen, zoals het doorgaans het geval is (kijk maar naar luchthavens waar door de schuld van een handvol terroristen alle passagiers onderworpen worden aan frustrerende mensonterende controles). Weg met die toenemende betutteling en laat iedereen zijn verantwoordelijkheid nemen. En verantwoordelijkheid betekent ook dat als je schade berokkent aan anderen je deze moet herstellen.