Roger Vangheluwe is woensdag 1 juli 2026 overleden, maar raakte pas vandaag publiek. De oud-bisschop Roger Vangheluwe werd 89 jaar. In Brugge en West-Vlaanderen blijft zijn naam vooral verbonden aan het misbruik van zijn minderjarige neef, dat hij in 2010 erkende.
Van populaire bisschop naar symbool van kerkelijk misbruik
Vangheluwe werd geboren op 7 november 1936 in Roeselare. Hij studeerde theologie en Bijbelse talen aan de Katholieke Universiteit Leuven. Op 1 februari 1963 werd hij in Roeselare tot priester gewijd.
Daarna werkte hij in het katholiek onderwijs en aan het grootseminarie van Brugge. Hij werd er professor en bouwde een naam op als theoloog en opvoeder.
Op 15 december 1984 benoemde paus Johannes Paulus II hem tot bisschop van Brugge. Zijn bisschopswijding volgde op 3 februari 1985. Vangheluwe leidde het bisdom Brugge tot zijn ontslag in 2010.
Lange tijd had hij het imago van een toegankelijke en volkse bisschop. Hij was aanwezig in parochies en had aandacht voor catechese, jeugdwerk en onderwijs. Dat beeld viel volledig weg toen in april 2010 bekend raakte dat hij jarenlang zijn minderjarige neef had misbruikt.
Schok in Brugge en ver daarbuiten
De oud-bisschop Roger Vangheluwe erkende de feiten zelf. Hij vroeg ontslag, dat op 23 april 2010 door paus Benedictus XVI werd aanvaard. Daarmee verdween hij uit zijn functie als bisschop van Brugge.
De zaak sloeg hard in, ook omdat het misbruik zowel vóór als na zijn benoeming tot bisschop gebeurde. Het dossier werd een kantelpunt in België. Het bracht niet alleen het persoonlijke leed van slachtoffers naar boven, maar ook bredere vragen over seksueel misbruik binnen de Kerk.
Voor slachtoffers en hun omgeving bleef de zaak zwaar wegen. De erkenning van de feiten betekende niet dat de gevolgen verdwenen. Het dossier bleef jarenlang terugkeren in het publieke debat, onder meer wanneer nieuwe getuigenissen over kerkelijk misbruik naar buiten kwamen.
Jarenlang buiten beeld
Na zijn ontslag moest Vangheluwe van de Kerk “in het verborgene” leven. Hij verbleef in een klooster in Frankrijk. Hij mocht geen publieke misvieringen doen, kreeg geen pastorale taken en had nauwelijks contact met gelovigen of media.
Toch kwam hij in 2010 en 2011 opnieuw in beeld. In een tv-interview sprak hij op een manier over zijn daden die bij slachtoffers en bij veel kijkers opnieuw woede opriep.
De verontwaardiging laaide later opnieuw op door de VRT-reeks “Godvergeten”, waarin slachtoffers van misbruik in de Kerk getuigden. Ook het dossier rond Vangheluwe kwam daarbij opnieuw nadrukkelijk naar voren.
Uit de klerikale stand gezet
Begin 2024 vroeg het Vaticaan om een nieuw dossier over de beschuldigingen tegen Vangheluwe. Kort daarna besliste paus Franciscus om hem uit de klerikale stand te zetten.
Dat betekende dat Vangheluwe definitief zijn status als priester en bisschop verloor. Hij werd teruggebracht tot de lekenstaat en mocht geen priesterlijke functie meer uitoefenen.
Die beslissing kwam er na jarenlange druk van slachtoffers, publieke opinie en Belgische bisschoppen. Voor velen kwam ze laat, maar ze maakte wel duidelijk dat Vangheluwe geen kerkelijke titel of functie meer behield.
Pijnlijk hoofdstuk blijft nazinderen
Met het overlijden van Roger Vangheluwe verdwijnt een figuur die ooit een centrale plaats had in het bisdom Brugge. Maar zijn naam blijft vooral verbonden aan het misbruik dat hij erkende en aan de manier waarop de Kerk met zulke dossiers is omgegaan.
In West-Vlaanderen raakt dat nog altijd aan veel mensen: gelovigen, oud-leerlingen, parochies, slachtoffers en families die jarenlang met vragen bleven zitten.
Zijn dood sluit het dossier niet af. Ze brengt vooral opnieuw onder de aandacht hoe lang misbruik blijft doorwerken, ook wanneer de dader uit beeld verdwijnt.
