Tijdens de IDAHOT tentoonstelling Fotografieproject Joben in Brugge kwamen meer dan 680 bezoekers in aanraking met een mensenrechtenthema dat volgens de organisatoren te vaak verzwegen blijft: niet-medische, normaliserende operaties op intersekse kinderen. De tentoonstelling liep van 16 tot en met 31 mei in Exporuimte Burg, de Brugotta Hal aan Burg 11.
De expo vertrok vanuit het levensverhaal van Joben Benoot. In twee weken tijd leidde dat tot honderden gesprekken met burgers, jongeren, professionals en beleidsmakers. De boodschap die daaruit naar voren kwam, was scherp: de Belgische wetgeving biedt volgens de betrokkenen onvoldoende bescherming.
Meer dan een tentoonstelling
De tentoonstelling bracht geen abstract debat, maar een concreet verhaal naar het centrum van Brugge. Bezoekers kregen via fotografie en gesprekken zicht op de gevolgen van ingrepen die bij intersekse kinderen nog altijd gebeuren zonder medische noodzaak.
Volgens de toelichting bij het project gaat het vaak om operaties op baby- of peuterleeftijd, zonder geïnformeerde toestemming. De gevolgen kunnen levenslang zijn: verlies van gevoel, pijn, chronische gezondheidsproblemen en psychologische schade.
Dat net in Brugge meer dan 680 mensen met dit thema in contact kwamen, maakt de impact tastbaar. Het ging niet alleen om bezoekers die kwamen kijken, maar ook om gesprekken met jongeren, professionals en beleidsmakers.
Vraag naar een wettelijk verbod
Een belangrijk punt is het ontbreken van een wettelijk verbod. In 2023 werd het Universitair Kinderziekenhuis Koningin Fabiola door het Hof van Beroep veroordeeld voor zo’n ingreep. Toch bestaat er volgens de betrokkenen in 2026 nog altijd geen duidelijke wettelijke bescherming die deze niet-medische operaties verbiedt.
Daar komt bij dat ingrepen volgens de aangeleverde informatie nog altijd terugbetaald worden door het RIZIV, via bestaande urologische of gynaecologische codes. Een controlemechanisme ontbreekt daarbij.
Voor intersekse personen en hun families betekent dit dat de beslissing over het lichaam van een kind nog altijd te vroeg en te ingrijpend genomen kan worden. Precies dat maakte de gesprekken in Brugge zo geladen.
Getuigenis in de Senaat
Het thema kreeg ook een politieke dimensie. Op 13 mei, tijdens de viering van 30 jaar Brussels Pride in de Senaat, bracht Joben Benoot haar getuigenis.
Fotografe en sociaal-cultureel werker Elke Saey stelde daar scherpe vragen aan aanwezige ministers en parlementsleden.
“Deze ingrepen worden uitgevoerd zonder correcte informatie, zonder toestemming en met levenslange schade. Dit is geen zorg. Dit is een vorm van gemedicaliseerde conversietherapie.”
Volgens de informatie leidde die getuigenis tot onmiddellijke reacties van verschillende parlementsleden. Zij bevestigden dat de huidige situatie medisch onveilig en juridisch onhoudbaar is.
Interseksezorg is geen transzorg
Naast de vraag naar een verbod wijst het project ook op een tweede structureel probleem. Intersekse personen komen in België volgens de betrokkenen vaak automatisch in transzorgtrajecten terecht, terwijl hun noden anders zijn.
Dat zorgt voor onnodige psychologisering, lange wachtlijsten, vertraagde medische zorg en een gebrek aan gespecialiseerde opvolging.
Tijdens de gesprekken in de Senaat werd daarom gepleit voor twee gescheiden zorgpaden. Transzorg en interseksezorg mogen niet op één hoop worden gegooid, klinkt het. Voor de betrokkenen gaat het om correcte zorg, op het juiste moment, met respect voor lichamelijke integriteit.
Brugge als plek van gesprek
De IDAHOT tentoonstelling Fotografieproject Joben bracht een moeilijk thema naar een publieke plek in Brugge. Niet in een vergaderzaal achter gesloten deuren, maar in een exporuimte waar inwoners, bezoekers, jongeren en beleidsmakers elkaar konden ontmoeten.
Daarmee werd de tentoonstelling meer dan een fotoproject. Ze maakte zichtbaar wat vaak onbesproken blijft: dat medische beslissingen op jonge leeftijd levenslang kunnen doorwerken.
De gesprekken in Exporuimte Burg tonen dat de vraag naar betere bescherming niet verdwijnt. Zolang er geen wettelijk verbod en geen aparte interseksezorg bestaan, blijft dit thema ook na de tentoonstelling op tafel liggen.
