Wie rupsen in je omgeving ziet, hoeft niet meteen ongerust te worden. In de kustregio komen vanaf april en mei elk jaar meldingen binnen van mensen die rupsen zien of klachten krijgen na contact met bepaalde soorten.
Sommigen denken dan aan de eikenprocessierups. Die rupsensoort is momenteel niet te vinden in Noord-West-Vlaanderen. Toch blijft opletten verstandig, vooral bij de bastaardsatijnrups.
Bastaardsatijnrups kan klachten geven
De bastaardsatijnrups is de rups van een nachtvlinder. Ze heeft, net als de eikenprocessierups, brandhaartjes. Dat zijn niet de zichtbare borstelharen, maar veel kleinere haartjes met weerhaakjes.
Die haartjes kunnen huiduitslag, jeuk, prikkeling en irritatie van ogen of luchtwegen veroorzaken. Ze zitten ook in het spinsel van de rups. Daardoor kan ook dat spinsel klachten geven.
De volwassen rups is te herkennen aan twee oranje-rode stipjes op de rug. Ze komt vooral in de ruime kustregio voor op meidoorn en sleedoorn, maar kan zich ook voeden met zomereik, berk, iepen en vruchtbomen.
Wat je beter wel en niet doet
Wie de rups ziet, raakt ze best niet aan. Vermijd ook direct contact met de blote huid. In natuurgebied waar de rups voorkomt, draag je beter kledij die je lichaam bedekt.
Ook kinderen weten best hoe de rups eruitziet. Zo raken ze nesten of spinsels niet aan. Dieren, zoals honden, kunnen eveneens last krijgen van de haartjes.
Niet alle rupsen geven problemen. De plakkerrups heeft geen brandhaartjes die jeuk of huidirritatie veroorzaken. De stippel- of spinselmotrups is ook geen gevaar voor de gezondheid, al kan die wel opvallende spinsels maken.
Bestrijden is meestal niet nodig
Bij rupsen in je omgeving is paniek niet nodig. Bestrijding is bijna nooit de beste oplossing. Daarmee verdwijnen niet alleen de rupsen waar mensen zich zorgen over maken, maar ook andere soorten. Sommige daarvan zijn zeldzaam.
Bestrijding kan ook het evenwicht verstoren met natuurlijke vijanden, zoals vogels. Na enkele weken of maanden verpoppen veel rupsen tot vlinders en vormen ze meestal geen probleem meer.
Wie wil weten om welke rups het gaat, kan de gratis app Obsidentify gebruiken. Met een foto kan de app helpen bij de herkenning van rupsen en andere planten, dieren of paddenstoelen die in België voorkomen.
Klachten na contact
Wie door de bastaardsatijnrups hevige jeuk, huiduitslag, oogirritatie of luchtwegirritatie krijgt, krabt of wrijft beter niet. Spoel de huid met stromend, schoon lauw water, bijvoorbeeld onder de douche.
Kleren worden best met handschoenen uitgedaan en zo warm mogelijk gewassen. Drogen in de droogkast wordt aangeraden. Vastzittende brandharen kunnen eventueel met plakband van de huid worden verwijderd.
Bij hevige jeuk kunnen antihistaminica verlichting brengen. Bij ernstige huiduitslag neem je contact op met de huisarts. Bij oogcontact moeten de ogen lang en goed worden uitgespoeld. Blijft de irritatie duren, dan is een oogarts aangewezen.
